Sẹo lồi là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

5/5 - (2 bình chọn)

1. Sẹo lồi là gì?

Sẹo lồi là một loại sẹo hình thành do quá trình hồi phục vết thương bị phá hủy quá mức. Cụ thể, khi da bị tổn thương sâu, lớp hạ bì bị phá vỡ, các tế bào sợi collagen và elastin trong da giúp vết thương liền vết bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Lúc này, cơ thể sẽ đáp ứng bằng cách sản sinh ra nhiều collagen hơn để làm liền vết thương. Sự tăng sinh quá mức collagen này khiến cho vùng da bị tổn thương trở nên dày và cứng hơn so với da bình thường xung quanh. Đó chính là sẹo lồi.

Sẹo lồi là gì
Sẹo lồi là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả 5

Sẹo lồi thường có bề mặt không bằng phẳng, màu sắc khác so với da xung quanh và độ cứng cao hơn. Sẹo lồi còn được gọi là sẹo hypertrophic.

Triệu chứng dấu hiệu của sẹo lồi

Có hai loại sẹo lồi chính: lâu năm và mới hình thành. Mỗi loại lại có các đặc điểm về triệu chứng khác nhau:

Sẹo lồi lâu năm

  • Bề mặt sẹo không bằng phẳng, có thể nhô cao hoặc lõm xuống so với da xung quanh
  • Màu sắc của sẹo thường đỏ hoặc tím
  • Độ cứng của sẹo cao hơn da bình thường, bó cứng, không thể nhào nắn
  • Không đau, không ngứa

Sẹo lồi mới hình thành

  • Sẹo mới hình thành thường sưng tấy, viêm đỏ tại chỗ
  • Bề mặt sẹo chưa ổn định, có thể phình lên hoặc xẹp xuống
  • Cảm giác căng cứng, khó chịu tại khu vực sẹo
  • Có thể ngứa, đau nhẹ

Như vậy, sẹo lồi lâu năm và mới hình thành có đặc điểm triệu chứng khác nhau. Tuy nhiên, cả hai loại đều có điểm chung là bề mặt sẹo không bằng phẳng, cứng hơn so với da xung quanh.

2. Nguyên nhân hình thành sẹo lồi

Sẹo lồi là gì
Sẹo lồi là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả 6

Sẹo lồi hình thành khi cơ thể quá trình sản sinh collagen để làm lành vết thương bị rối loạn. Cụ thể, các nguyên nhân chủ yếu gây ra sẹo lồi bao gồm:

Nguyên nhân do yếu tố di truyền

Một số người có yếu tố di truyền dễ bị sẹo lồi do collagen dễ bị tổn thương, khả năng tự phục hồi kém. Nếu trong gia đình có người từng bị sẹo lồi thì bản thân cũng dễ mắc phải.

Do tổn thương, chấn thương sâu ở da

Các vết thương, chấn thương làm tổn hại lớp hạ bì của da sẽ khiến quá trình làm lành bị rối loạn, dễ để lại sẹo lồi. Các nguyên nhân gây tổn thương thường gặp bao gồm:

  • Bỏng nặng, bỏng rộng
  • Phẫu thuật, mổ xẻ quá sâu ở da
  • Chấn thương do tai nạn, va đập mạnh vào da

Do viêm nhiễm kéo dài

Các bệnh viêm nhiễm như mụn đầu đen, ghẻ, viêm da kéo dài cũng là nguyên nhân dẫn tới hình thành sẹo lồi. Khi vùng da bị viêm nhiễm kéo dài, collagen bị phá hủy nhiều dẫn tới tăng sinh quá mức ở chỗ tổn thương.

Do các yếu tố tăng nguy cơ khác

Ngoài ra, một số yếu tố sau cũng làm tăng nguy cơ hình thành sẹo lồi:

  • Tuổi tác: Da của trẻ em và người già dễ hình thành sẹo lồi hơn người trưởng thành
  • Chế độ dinh dưỡng kém, suy dinh dưỡng: Làm chậm quá trình tái tạo tế bào da
  • Tình trạng sức khỏe kém: Béo phì, tiểu đường, bệnh tim mạch,…

Như vậy, nguyên nhân gây sẹo lồi rất đa dạng, trong đó tổn thương sâu ở da là nguyên nhân phổ biến nhất.

3. Sẹo lồi có gây hại không?

Sẹo lồi thường không đe dọa đến tính mạng và có thể tự khỏi dần theo thời gian. Tuy nhiên, nếu để lâu sẹo lồi vẫn có những tác hại nhất định cần lưu ý:

Sẹo lồi là gì
Sẹo lồi là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả 7

Mất thẩm mỹ, tự ti

Đây là tác hại ngoài da mắt nhất. Sẹo lồi thường có màu sắc, kết cấu khác biệt so với da lành xung quanh nên rất dễ bị lộ. Người bệnh thường mặc cảm, tự ti về ngoại hình của mình.

Đặc biệt sẹo lồi trên khuôn mặt hay các vùng cơ thể khó che giấu sẽ tác động xấu nhiều nhất đến thẩm mỹ và tinh thần người bệnh.

Ảnh hưởng chức năng

Nếu sẹo lồi nằm ở các khớp, cổ tay, cổ chân,… sẽ hạn chế các cử động. Hay khi sẹo xuất hiện ở mí mắt sẽ cản trở tầm nhìn.

Nguy cơ biến chứng

Sẹo lồi khiến da khô, dễ bị kích ứng và nứt nẻ. Từ đó, các vi khuẩn, nấm dễ xâm nhập qua những vết nứt da gây nên biến chứng nhiễm trùng, áp xe,…

Nguy cơ ung thư hóa

Một số trường hợp hiếm gặp, sẹo lồi trở nên ác tính và chuyển thành khối u ác. Tuy nhiên, tỷ lệ này rất thấp, chỉ khoảng 1% số người bị sẹo lồi.

Như vậy, sẹo lồi ít khi gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng vẫn có những tác động xấu cần quan tâm.

4. Chẩn đoán sẹo lồi như thế nào?

Chẩn đoán sẹo lồi dựa trên các đặc điểm lâm sàng dễ nhận biết của bệnh. Bác sĩ sẽ khám sẹo và đưa ra kết luận dựa trên:

Đặc điểm về hình thái sẹo

Bao gồm kích thước, hình dáng, màu sắc, bề mặt của sẹo so với làn da xung quanh. Những đặc điểm này sẽ phân biệt được sẹo lồi với các loại sẹo khác.

Triệu chứng đi kèm

Các biểu hiện như đau, ngứa, khó chịu,… cũng giúp xác định mức độ của sẹo lồi.

Tiền sử bệnh

Bệnh nhân sẽ được hỏi về nguyên nhân, thời gian xuất hiện của sẹo giúp xác định chính xác đây là sẹo lồi.

Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể chỉ định thêm một số xét nghiệm hỗ trợ chẩn đoán nếu cần thiết như:

  • Sinh thiết da tại vùng sẹo để xét nghiệm mô bệnh học
  • Xét nghiệm máu để loại trừ các bệnh toàn thân ảnh hưởng đến quá trình liền sẹo

5. Thời gian phát triển của sẹo lồi

Quá trình hình thành và phát triển của sẹo lồi diễn ra qua 3 giai đoạn:

Giai đoạn viêm (4-8 tuần sau chấn thương)

Ở giai đoạn này, tế bào sợi collagen và elastin bị phá hủy hoặc tổn thương nghiêm trọng. Cơ thể bắt đầu quá trình làm lành vết thương bằng cách kích thích sản sinh ra nhiều collagen và mạch máu mới.

Khu vực da tổn thương dần được thay thế bằng mô sẹo, biểu hiện là vết sưng đỏ, phù nề. Người bệnh có thể cảm thấy khó chịu, đau rát tại vị trí vết thương.

Giai đoạn mạch máu hóa (3-6 tháng)

Đây là giai đoạn quan trọng quyết định đến sự hình thành sẹo lồi. Lúc này mạch máu và collagen tiếp tục được hình thành, tuy nhiên sự phát triển quá mức các mô này dẫn đến tình trạng sẹo dày, cứng, nổi lên so với ## 6. Sẹo lồi có chữa được không?

Sẹo lồi hoàn toàn có thể được điều trị. Tùy thuộc vào độ tuổi của sẹo, mức độ nghiêm trọng mà có các phương pháp can thiệp khác nhau để cải thiện triệu chứng.

Sẹo lồi mới

Đối với sẹo lồi mới hình thành (dưới 6 tháng tuổi), việc điều trị sớm sẽ cho hiệu quả cao nhất. Các phương pháp thường sử dụng gồm:

Các loại thuốc bôi: Thuốc chứa corticoid hoặc silicon giúp làm giảm sưng viêm, mềm và làm mỏng dần sẹo

Các biện pháp can thiệp tại chỗ: Tiêm corticoid, laser CO2,… giúp loại bỏ mô sẹo thừa, kích thích sản sinh collagen lành mạnh để thay thế

Kết quả sau 1-2 tháng điều trị, hầu hết các trường hợp sẹo lồi đều được cải thiện rõ rệt, sẹo mềm mịn và thon mỏng hơn.

Sẹo lồi cũ

Đối với sẹo lồi tuổi đời trên 6 tháng, các tế bào sợi trong sẹo đã ổn định nên việc điều trị sẽ khó khăn và mất nhiều thời gian hơn. Một số biện pháp được sử dụng:

Phẫu thuật cắt bỏ và ghép da: Cắt bỏ phần sẹo lồi, sau đó đắp mảnh da lành (được lấy từ nơi khác trên cơ thể) lên vết mổ giúp thay thế.

Laser CO2 Fraxel: Sử dụng tia laser phân cực thành từng chấm nhỏ, vừa loại bỏ từng phần sẹo lồi vừa kích thích tái tạo da mới.

Phương pháp này cho phép điều trị nhiều lần mà không gây đau, vết thương lớn nên thích hợp hơn đối với người già và trẻ em. Hiệu quả thường thấy sau 3-5 liệu trình điều trị.

7. Các phương pháp điều trị

Sẹo lồi là gì
Sẹo lồi là gì? Triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả 8

Như vậy, tùy theo mức độ và độ tuổi của sẹo lồi mà có các phương pháp can thiệp khác nhau. Có thể tóm tắt các phương pháp điều trị chính như sau:

Điều trị nội khoa

  • Thuốc bôi: Corticoid, silicon, thuốc chống viêm
  • Thuốc uống: Chống viêm, chống dị ứng, vitamin C,…
  • Tiêm: Corticoid

Các biện pháp can thiệp tại chỗ

  • Laser CO2 thông thường
  • Laser CO2 Fractional
  • Phẫu thuật cắt bỏ và ghép da
  • Đắp chiết xuất từ nhau thai
  • Xạ trị

Lựa chọn phương pháp thích hợp, kết hợp điều trị đa dạng sẽ cho hiệu quả tốt nhất trong việc cải thiện sẹo lồi.

8. Cách phòng ngừa sẹo lồi hiệu quả

Dự phòng vẫn là biện pháp tốt nhất để ngăn ngừa sẹo lồi. Một số lưu ý để hạn chế nguy cơ hình thành sẹo lồi:

  • Tránh làm tổn thương sâu đến lớp hạ bì của da
  • Xử lý vết thương đúng cách, tránh nhiễm trùng kéo dài
  • Thoa kem chống nắng, dưỡng ẩm cho da thường xuyên
  • Bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết như vitamin A, C, D, E cùng omega 3, 6, 9
  • Tập luyện, nâng cao sức đề kháng và sức khỏe toàn thân
  • Khám và điều trị sớm các bệnh nền như tiểu đường, béo phì, rối loạn đông máu
  • Massage nhẹ nhàng, đều đặn cho vết sẹo

Kết luận

Sẹo lồi là tình trạng sẹo bị dày, cứng và nổi lên trên bề mặt da do quá trình làm lành vết thương bị rối loạn. Tuy ít gây nguy hiểm nhưng sẹo lồi vẫn ảnh hưởng thẩm mỹ và tinh thần người bệnh.

May mắn, sẹo lồi hoàn toàn có thể điều trị thành công nếu được can thiệp sớm với các biện pháp thích hợp như thuốc, laser hay phẫu thuật. Song song đó, ngăn ngừa hình thành sẹo lồi từ sớm cũng vô cùng quan trọng.

0 0 đánh giá
Đánh giá bài viết
Theo dõi
Thông báo của
2 Góp ý
Cũ nhất
Mới nhất Được bỏ phiếu nhiều nhất
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận
Admin
bui
1 tháng trước

rất đúng

trí dương
1 tháng trước

toi đã bị và đang bôi thuốc

2
0
Rất thích suy nghĩ của bạn, hãy bình luận.x